شناخت دقیق توانمندیهای مدیران مستلزم بهکارگیری ترکیبی از ابزارهای علمی و تجربی است که در قالب کانونهای ارزیابی تجلی مییابد. در این مقاله با معرفی شرکت توان آفرین وستا به عنوان مجری تخصصی این حوزه، به بررسی چگونگی تأثیر آزمونهای روانشناختی، مصاحبههای ساختاری و شبیهسازیهای واقعی بر ارتقای کیفیت تصمیمات مدیریتی خواهیم پرداخت.
در دنیای رقابتی کسبوکارهای امروز، شناسایی و توسعه شایستگیهای مدیریتی دیگر بر اساس حدس و گمان انجام نمیشود. کانونهای ارزیابی (Assessment Centers) به عنوان علمیترین و معتبرترین روش برای سنجش پتانسیلهای انسانی شناخته میشوند. در این میان، شرکت توان آفرین وستا با بهرهگیری از متدولوژیهای نوین و تیم ارزیابان حرفهای، به عنوان پیشرو در برگزاری کانونهای ارزیابی، نقشه راه دقیقی برای ارتقای سرمایههای انسانی سازمانها ترسیم میکند.
کانونهای ارزیابی (Assessment Centers) به مجموعهای از روشها و ابزارها اطلاق میشود که برای ارزیابی توانمندیها، مهارتها و قابلیتهای افراد در یک محیط شغلی یا آموزشی طراحی شدهاند. این کانونها معمولاً شامل فعالیتهای متنوعی مانند مصاحبههای ساختاریافته، شبیهسازیهای کاری، تستهای روانشناختی و ارزیابیهای گروهی هستند که به ارزیابی جامع و عمیق شخصیت و استعدادهای فرد کمک میکنند. هدف اصلی کانونهای ارزیابی، شناسایی نقاط قوت و ضعف متقاضیان و انتخاب بهترین گزینهها برای نقشهای مشخص در سازمانها است. استفاده از این روش به سازمانها این امکان را میدهد که تصمیمات بهتری در خصوص استخدام و توسعه منابع انسانی اتخاذ کنند.
در ادامه، به بررسی تخصصی روشهای ارزیابی و تأثیر آنها بر تصمیمات مدیریتی میپردازیم:
۱. آزمونهای روانشناختی و شخصیتشناسی
این آزمونها لایههای زیرین و ویژگیهای پایدار شخصیتی فرد را مورد سنجش قرار میدهند. شرکت توان آفرین وستا با استفاده از ابزارهای استاندارد جهانی (مانند NEO، MBTI یا تستهای هوش هیجانی)، نمایی کلی از تمایلات رفتاری داوطلب ارائه میدهد.
-
تأثیر مدیریتی: این نتایج به مدیران کمک میکند تا دریابند آیا ویژگیهای شخصیتی فرد با فرهنگ سازمانی و فشارهای روانی پست مورد نظر همخوانی دارد یا خیر.
۲. مصاحبههای ساختاریافته (Behavioral Interviews)
در این روش، ارزیابان بر اساس مدل شایستگی، سوالاتی طراحی میکنند که بر تجربیات واقعی گذشته فرد تمرکز دارد (تکنیک STAR). ارزیابان با هدایت حرفهای مصاحبه، به دنبال شواهدی عینی از مهارتهایی نظیر حل مسئله، رهبری و تابآوری هستند.
-
تأثیر مدیریتی: مصاحبه ساختاریافته احتمال سوگیریهای شخصی را کاهش داده و پیشبینی دقیقی از عملکرد آینده فرد در موقعیتهای مشابه ارائه میدهد.
۳. شبیهسازیهای واقعی و تمرینهای گروهی
این بخش، قلب تپنده کانون ارزیابی است. داوطلبان در محیطی شبیهسازی شده با چالشهای واقعی مدیریتی روبرو میشوند. شبیهسازیهای واقعی، شرایط و محیطهای کاری واقعی را بازآفرینی میکنند و به شرکتکنندگان این امکان را میدهند تا در موقعیتهای شغلی واقعی قرار بگیرند و تصمیمات و واکنشهای خود را در لحظه نشان دهند. این تمرینها شامل سناریوهای مختلف مربوط به کار، از حل مشکلات تا تصمیمگیریهای استراتژیک، هستند و به ارزیابان دیدگاهی عمیقتر از توانمندیهای فردی و مهارتهای تخصصی فرد ارائه میدهند.
از سوی دیگر، تمرینهای گروهی به ارزیابی نحوه تعامل و همکاری افراد در یک تیم میپردازند. در این تمرینها، شرکتکنندگان موظف به همکاری، بحث، و حل مسائل بهصورت گروهی هستند، که به ارزیابان کمک میکند تا مهارتهای ارتباطی، رهبری، و توانایی حل چالشهای گروهی افراد را به نمایش بگذارند. این عناصر در کنار هم تصویر کاملی از رفتار فرد در موقعیتهای واقعی کاری ارائه میدهند و به سازمانها کمک میکنند تا بهترین گزینهها را برای استخدام یا ارتقاء شغلی شناسایی کنند.
-
تمرین کارتابل (In-Tray): ارزیابی توانایی اولویتبندی و مدیریت زمان در شرایط پرفشار.
-
بحث گروهی (LGD): سنجش مهارتهای کار تیمی، نفوذ و قدرت اقناع در تعامل با دیگران.
-
ایفای نقش (Role Play): مواجهه با یک سناریوی دشوار (مانند گفتگو با یک کارمند ناراضی) برای سنجش هوش اجتماعی.
۴. روش چندمنبعی و اجماع ارزیابان
یکی از تمایزات کلیدی کانون ارزیابی تحت مدیریت شرکت توان آفرین وستا، استفاده از چندین ارزیاب برای هر داوطلب است. پس از پایان تمرینها، جلسات اجماع برگزار میشود تا تفاوت دیدگاهها حذف و یک نمره نهایی و عادلانه استخراج شود.
روش چندمنبعی
روش چندمنبعی به کارگیری منابع گوناگون برای جمعآوری اطلاعات دربارهی توانمندیها و رفتارهای مدیران اشاره دارد. در این روش، دادهها از طریق منابع مختلفی مانند همکاران، زیر دستان، و حتی خود مدیران جمعآوری میشود. این رویکرد به دلیل تنوع دیدگاهها، تصویر جامعتری از مهارتها و عملکرد مدیران بهدست میدهد و از قضاوتهای شخصی و پیشداوریها جلوگیری میکند.
اجماع ارزیابان
اجماع ارزیابان به عبارت دیگر یعنی جمعبندی نظرات و ارزیابیهای مختلف ناظران و ارزیابان نسبت به یک فرد. در این روش، ارزیابان پس از مشاهده عملکرد مدیران در تمرینهای مختلف، نتایج خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و به بحث و تبادل نظر در خصوص نقاط قوت و ضعف فرد میپردازند. این فرآیند به ایجاد یک ارزیابی عمیقتر و عینیتر منجر میشود و احتمال سوگیریهای شخصی را کاهش میدهد. در نهایت، ترکیب اطلاعات متعدد و نظرات مختلف، به سازمانها امکان میدهد تا تصمیمات بهتری در خصوص انتخاب و توسعه مدیران اتخاذ کنند و شایستگیهای آنها را بهطور نقادانه ارزیابی نمایند.
نتیجهگیری
ارزیابی شایستگیها یک علم است که تخصص و دقت بالایی را میطلبد. شرکت توان آفرین وستا با تلفیق این روشهای متنوع، تجربهای متفاوت از کانون ارزیابی را برای سازمانها رقم میزند؛ تجربهای که خروجی آن نهتنها انتخاب بهترینها، بلکه ایجاد یک دیدگاه استراتژیک برای توسعه مسیر شغلی مدیران آینده است.